روز یکم ذی القعده سال 173 هجری قمری است. مدینه از شمیم دل انگیز بانویی معطر است و قلب قم به عشق یكی از مسافران خورشید می‌تپد. او هم‌‎نام بانویی از آسمان‌ها و مام آب‌ها و آیینه ‌ها و نامش فاطمه است، و چه فضیلتی برتر از این‌ كه هم دختر امام است و هم خواهر امام و هم عمه امام.  او که به «معصومه» و «كریمه» ملقّب است.

در روز دوشنبه اول ذی القعده سال 173 ق (1) دختری پاک در بیت امامت و ولایت پا به عرصه وجود نهاد که او را هم نام با جده اش زهرا علیهاالسلام؛ فاطمه نامیدند. او اولین دختر این خانواده بود که بعدها از طرف امام رضا علیه السلام ملقّب به «معصومه» شد.(2)

اهل‏ بیت پیامبر(صلی الله علیهم اجمعین) چهره‏ هاى تابناکی به جهانیان عرضه كرده ‏اند و نامشان ‏مانند ستارگان درخشان در آسمان برکات مى‏درخشد؛ یکی از درخشانترین ستاره ها، در میان‏ بانوان، از هفتمین منظومه ولایت، فاطمه معصومه سلام الله علیها، فرزند پاكیزه امام موسى بن جعفر(علیه السلام) است. او والاترین دختر موسى است و از این‏روست كه هر گاه نامى از پدر برده شود، یادى از او نیز به میان مى‏آید.

حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها در روز جمعه اول ذی القعده سال 173ق در مدینه منوره دیده به جهان گشود و در خانواده ای پرورش یافت که کانون علم و تقوا بود. آن حضرت به هنگام شهادت پدر بزرگوارشان امام کاظم علیه السلام در سال183 ده ساله بودند و برادر ارجمندشان امام رضا علیه السلام 35 سال داشتند.

لقب «معصومه» را امام رضا(علیه السلام)  به خواهر خود عطا فرمود: آن حضرت در روایتى فرمود:

«مَنْ زَارَ الْمَعصُومَةَ بِقُمْ كَمَنْ زَارَنى.» (ناسخ التواریخ، ج 3، ص 68، به نقل از كریمه اهل بیت، ص 32)

«هركس معصومه را در قم زیارت كند،مانند كسى است كه مرا زیارت كرده است.»

عمه سادات سلام علیك                  روح مناجات سلام علیك

كوثر نوری به كویر قمی              آب حیات دل این مردمی

عمه سادات بگو كیستی           فاطمه یا زینب ثانیستی

از سفر كرب وبلا آمدی           یا كه به دنبال رضا آمدی (1)

سفر حضرت فاطمه معصومه علیهاالسلام از مدینه منوره به ایران نقطه عطفی در تاریخ ایران و بلكه جهان محسوب می شود كه تأثیر آن در افق تاریخ كاملا مشهود است و همانطور كه حضرت معصومه علیهاالسلام تالی تلو معصوم است و از مقامی نزدیك به معصومین برخوردار است، سفر مبارك آن حضرت نیز از لحاظ خیر و بركت نزدیك به سفر امام رضا علیه‌السلام می باشد.

ازآنجا كه شناخت، پایه دین است، و اظهار عقیده و انجام كارهای نیك از روی شناخت، به عقیده و اعمال، ارزش چندان برابر می دهد، و از آنجا كه حضرت رضا(علیه السلام) در مورد پاداش زیارت مرقد مطهر حضرت معصومه(سلام الله علیها) فرمود: "مَنْ زارَها عارِفاً بِحَقِها فَلَهُ الْجَنَهُ؛ كسی كه او را در حالی كه حقش را شناخته، زیارت كند، برای او بهشت است."(1) از این رو به پاره ای از فضایل حضرت فاطمه معصومه(سلام الله علیها) برای شناخت بهتر حضرت اشاره می كنیم.